Ngày 30/01/2026, Cục Chăn nuôi và Thú y ban hành công văn số 390/CNTY-DT cập nhật tình hình lưu hành vi rút Cúm gia cầm, Lở mồm long móng, Viêm da nổi cục, Dịch tả heo Châu Phi và khuyến cáo sử dụng vắc xin. Đây có thể được xem là căn cứ quan trọng để cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y các tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong thời gian tới.
1. Bệnh Cúm gia cầm
Kết quả xét nghiệm mẫu vi rút Cúm gia cầm (CGC) thu thập từ các ổ dịch từ tháng 10/2024 và năm 2025 cho thấy chỉ có chủng vi rút CGC A/H5N1 lưu hành; không ghi nhận các ổ dịch do các chủng vi rút CGC A/H5N6 và A/H5N8. Kết quả giải trình tự gien, phân tích chuyên sâu cho thấy vi rút CGC A/H5N1 thuộc 02 nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b, trong đó: Chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e chủ yếu lưu hành ở miền Nam và xuất hiện rải rác ở một số địa phương thuộc miền Bắc và miền Trung; Chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.4.4b xuất hiện rải rác ở miền Bắc và miền Trung.
Hiện nay, có nhiều loại vắc xin CGC đã được cấp Giấy chứng nhận lưu hành tại Việt Nam. Kết quả đánh giá hiệu lực một số loại vắc xin phòng bệnh CGC bằng phương pháp công cường độc với các chủng vi rút CGC A/H5N1 đại diện cho các nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b (nhánh 2.3.4.4b3) của Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm thú y Trung ương I trong giai đoạn 2024 - 2025 cho thấy: Vắc xin CGC vô hoạt NAVET-FLUVAC 2 (Công ty Cổ phần thuốc thú y Trung ương Navetco sản xuất), với liệu trình tiêm 01 mũi trên gà: Đạt bảo hộ 100% với các chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b. Vắc xin CGC H5 vô hoạt chủng D7 và rD8 (Công ty Guangzhou South China Biological Medicine Co., Ltd, Trung Quốc sản xuất), với liệu trình tiêm 01 mũi trên gà: Đạt bảo hộ 100% với các chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b. Vắc xin CGC Re-5 (Công ty Zhengzhou Bio-Pharmaceutical factory of QYH Biotech Company Limited, Trung Quốc sản xuất), với liệu trình tiêm 01 mũi trên gà: Đạt bảo hộ 100% với các chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b. Vắc xin CGC vô hoạt Re-5 (chủng vi rút A/H5N1) (Công ty TNHH Zhaoqing Dahuanong Biology Medicine, Trung Quốc sản xuất), với liệu trình tiêm 01 mũi trên gà: Đạt bảo hộ 100% với các chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b. Vắc xin CGC Re-6 (Zhengzhou Bio-Pharmaceutical factory of QHY Biotech Company Limited, Trung Quốc sản xuất): với liệu trình tiêm 01 mũi cho gà có hiệu lực bảo hộ đạt 100% trên gà đối với chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e; với liệu trình 01 mũi cho gà, vịt, ngan có hiệu lực bảo hộ đạt 100% trên gà, vịt, ngan đối với chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.4.4b (2.3.4.4b3). Vắc xin CGC vô hoạt Re-6 (chủng vi rút A/H5N1) (Công ty TNHH Zhaoqing Dahuanong Biology Medicine, Trung Quốc sản xuất), với liệu trình tiêm 01 mũi trên gà: Đạt bảo hộ 100% với các chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b. Vắc xin CGC Yeflu H5+H9 (Công ty Yebio Bioengineering Co., Ltd of Qingdao, Trung Quốc sản xuất), với liệu trình tiêm 01 mũi trên gà: Đạt bảo hộ 100% với các chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e và 2.3.4.4b, đồng thời đạt bảo hộ 100% với chủng vi rút CGC độc lực thấp A/H9N2. Vắc xin CGC Medivac AI (chủng A/H5N1) (Công ty Medion Farma Jaya, Indonesia sản xuất), với liệu trình 01 mũi trên gà: Đạt bảo hộ 89% với chủng vi rút CGC A/H5N1 nhánh 2.3.2.1e và 100% với nhánh 2.3.4.4b.
TT
Tên vắc xin
Kháng nguyên của vi rút CGC có trong vắc xin
Nhà sản xuất
Nhà nhập khẩu
1
NAVET-VIFLUVAC (H5N1 subtypes, vô hoạt nhũ dầu)
Chủng vi rút CGC A/H5N1 chủngNIBRG-14, vô hoạt
Công ty Cổ phần thuốc thú y Trung ương NAVETCO
2
NAVET-FLUVAC 2
Chủng vi rút CGC A/H5N1 chủng NIBRG-14; Chủng vi rút CGC A/Hubei/1/2010(H5N1)-PR8-IDCDC RG30, vô hoạt
3
Reassortant Avian Influenza Virus Vaccine, Inactivated (H5N1 Subtype, Re-5 Strain)
Chủng vi rút CGC A/H5N1, Re-5 strain, vô hoạt
Công ty Zhengzhou Bio Pharmaceutical factory of QHY Biotech Company Limited, Trung Quốc
Công ty Cổ phần AFARM
4
Reassortant Avian Influenza Virus Vaccine, Inactivated (H5N1 subtype, Re-6 Strain)
Chủng vi rút CGC A/H5N1, Re-6 strain, vô hoạt
5
Reassortant Avian Influenza Virus Vaccine, Inactivated (H5 Subtype, Re-6 Strain+Re-8 Strain)
Vi rút CGC H5N1 vô hoạt, chủng Re-6 và chủng Re-8
Công ty Cổ phần AVET
6
Avian Influenza Virus H5 Subtype Vaccine, Inactivated (Strain D7+Strain rD8)
Vi rút cúm H5 tái tổ hợp, vô hoạt chủng D7 và rD8.
Công ty Guangzhou South China Biological Medicine Co., ltd, Trung Quốc
Công ty Cổ phần kinh doanh thuốc thú y AMAVET
7
K-New H5 (Killed Recombinant vaccine against Newcastle Disease and Avian Influenza subtype H5)
Chủng vi rút CGC A/H5, vô hoạt
Công ty LABORATORIO AVI-MEX, S.A DE C.V., Mexico
Công ty TNHH thú y Đông Phương
8
Mefluvac H5 Plus 8
H5N8 nhánh 2.3.4.4rg A/chicken/ME- 2018/H5N8
Công ty MIDDLE EAST FOR VACCINES (MEVAC), Ai Cập
9
Medivac AI
Chủng vi rút CGC A/H5N1
Công ty PT MEDION FARMA JAYA, Indonesia
Công ty Cổ phần thuốc thú y Xanh Việt Nam
10
Vectormune HVT AIV
Avian Influenza-Marek’s Disease antigen, H5 subtype, serotype 3
Công ty Biomune Company (Ceva-biomune), Hoa Kỳ
Công ty TNHH Ceva Animal Health Việt Nam; Công ty TNHH Advance Pharma Việt Nam; Công ty Cổ phần chăn nuôi C.P. Việt Nam; Công ty Cổ phần chăn nuôi C.P. Việt Nam-Chi nhánh Xuân Mai Hà Nội
11
Reassortant Avian Influenza (Subtype H5N1) Vaccine, Inactivated (Strain Re-1)
Chủng vi rút CGC A/H5N1, Re-1 strain, vô hoạt
Công ty Zhaoqing Dahuanong Biology Medicine Co., ltd
Công ty TNHH thuốc thú y Trung ương 1
12
Chủng vi rút CGC A/H5N1, Re-5 Strain, vô hoạt
13
Reassortant Avian Influenza virus vaccine, inactivated (H5N1 subtype, strain Re-6)
14
Five-AI
Vi rút CGC H5N1 tái tổ hợp chủng A/Dk/VN/QB7412RG vô hoạt
Công ty Cổ phần thuốc thú y TW5
15
Five-AI.ND G7
Vi rút CGC chủng A/Dk/VN/QB7412RG đã vô hoạt; Vi rút Newcastle genotype VII đã vô hoạt
16
Yeflu H5+H9
Vi rút vô hoạt tái tổ hợp giữa virut H5N1 subtype Re-6 strain và H9N2 subtype Re-2 strain
Công ty Yebio Bioengineering Co., ltd of Qingdao, Trung Quốc
17
Vaxigen Flu H5N8 clade 2.3.4.4
Vi rút CGC subtype H5N8 (Vi rút cúm A (A/PuetoRico/8/1934 (H1N1)) và gen tổ hợp (HA, NA) từ vi rút cúm H5N8 nhánh 2.3.4.4
18
Nobilis Influenza H5N2
Chủng vi rút CGC A/H5N2, vô hoạt
Công ty Intervet, Hà Lan
Công ty TNHH MSD Animal Health Việt Nam
2. Bệnh Lở mồm long móng
Trong năm 2025, vi rút gây ra các ổ dịch Lở mồm long móng (LMLM) trên trâu, bò, heo thuộc típ O và thuộc 02 dòng vi rút Mya-98 và Ind2001e, trong đó: Dòng Ind2001e được phát hiện tại các tỉnh Phú Thọ, Sơn La và Hải Phòng trên cả trâu, bò và heo. Dòng Mya-98 được phát hiện tại các tỉnh Lào Cai, Bắc Ninh và Phú Thọ và chỉ ghi nhận trên heo.
Theo khuyến cáo của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH), kinh nghiệm của các nước và thực tiễn tại Việt Nam thời gian qua, trong trường hợp phải tiêm phòng bao vây ổ dịch, gia súc nên được tiêm vắc xin có hoạt lực (hàm lượng kháng nguyên) cao từ 6PD50 trở lên.
Kháng nguyên của vi rút LMLM có trong vắc xin
Vắc xin đơn giá típ O (Avac V6 FMD Emulsion)
RAHO6/FMD/O-135
Công ty Cổ phần Avac Việt Nam
Vắc xin nhị giá típ O và A (Aftovax Bivalent)
O (O Manisa và O 3039), A (A22 Iraq, A May 97)
Công ty Vetvaco san chia, phối trộn vắc xin của Boehringer Ingelheim Animal Health limited tại Anh, Pháp và Federal State Financed Institution «Federal Centre for Animal Health» (FGBI “ARRIAH”), Liên bang Nga
Vắc xin đơn giá típ O (Aftopor)
O Manisa và O 3039 (Liều 6PD50)
Công ty Cổ phần thuốc thú y TW Navetco san chia, phối trộn vắc xin của Boehringer Ingelheim Animal Health limited tại Anh, Pháp và Federal State Financed Institution «Federal Centre for Animal Health» (FGBI “ARRIAH”), Liên bang Nga
O (O1 Manisa và O 3039), A (A22 Iraq, A May 97) (Liều 6PD50)
Công ty Cổ phần thuốc thú y TW Navetco san chia, phối trộn vắc xin của Boehringer Ingelheim Animal Health limited Anh, Pháp và Federal State Financed Institution «Federal Centre for Animal Health» (FGBI “ARRIAH”), Liên bang Nga
O Manisa, O 3039 và O Manisa, O 3039 (Liều 6PD50)
Công ty Boehringer Ingelheim Animal Health limited Anh, Pháp
Công ty Vetvaco và Navetco
Vắc xin nhị giá típ O và A (Aftopor bivalent)
O (O Manisa và O 3039), A(A22 Iraq, A May 97)
Công ty Cổ phần thuốc thú y TW Navetco
Vắc xin tam giá típ O, A và Asia 1(Aftopor trivalent)
O (O Manisa và O 3039), A(A22 Iraq, A May 97), Asia 1(Asia 1 Shamir)
Vắc xin đơn giá típ O (ARRIAH-VAC “Foot and Mouth disease vaccine cultural inactivated emulsion”)
O Taiwan-98; O1 Manisa
Công ty Federal State Financed Institution «Federal Centre for Animal Health» (FGBI “ARRIAH”), Liên bang Nga
Vắc xin đơn giá típ O (Aftogen Oleo “FMD vaccine Monovalent O1 Campos Strain”)
O1 Campos
Công ty BIOGENESIS BAGO S.A., Ac-hen-ti-na
Công ty Cổ phần Kinh doanh thuốc thú y Amavet
Vắc xin nhị giá típ A, O (Bioaftogen)
O1 Campos; A24 Cruzeiro; A2001 Argentina
Vắc xin đơn giá típ O (Foot and Mouth Disease Vaccine, Inactivated, Type O - O/Mya98/XJ/2010+O/GX/09-7 strain)
O/Mya98/XJ/2010, O/XG/09-7
Công ty Lanzhou Bio Pharmaceutical Factory of China Animals Husbandry Industry Co., ltd, Trung Quốc
Công ty Cổ phần Afarm
Vắc xin nhị giá típ A, O (Foot and Mouth Disease (Type O and A) Vaccine, Inactivated (O/MYA98/BY/2010 Strain + O/PanAsia/TZ/2011 Strain + Re A/WH/09 Strain)
O/MYA98/BY/2010, O/PanAsia/TZ/2011; Re-A/WH/09
Vắc xin đơn giá típ O (Swine Foot and Mouth Disease Vaccine, Inactivated “Típ O, Strain O/MYA98/XJ/2010 + Strain O/GX/09-7)
Vi rút LMLM vô hoạt (Típ O, chủng O/GX/09-7) và Southeast Asian topology dòng Myanmar-98 (chủng O/Mya98/XJ/2010).
Công ty Jinyu Baoling Bio pharmaceutical Co., ltd
Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu nông sản Bắc Hà
Vắc xin nhị giá típ A, O (Swine Foot and Mouth Disease Bivalent Vaccine, Inactivated “Strain Re O/MYA98/JSCZ/2013+Strain Re-A/WH/09”)
Vi rút LMLM vô hoạt Típ O (chủng Re O/MYA98/JSCZ/2013) và Típ A (chủng Re-A/WH/09).
3. Bệnh Dịch tả heo Châu Phi
Năm 2025, các ổ dịch bệnh Dịch tả heo Châu Phi (DTHCP) gây ra do 02 chủng vi rút: Chủng vi rút DTHCP kiểu gien (genotype) II (xuất hiện tại nước ta từ năm 2019 đến nay), lưu hành ở 26/34 tỉnh, thành phố (có 71/407 mẫu được xét nghiệm gien, chiếm tỷ lệ hơn 17%). Chủng vi rút DTHCP lai giữa genotype I và genotype II (được báo cáo lần đầu tiên tại Trung Quốc năm 2021, xuất hiện tại nước ta từ năm 2023 đến nay, có bộ gien tương đồng 99% với chủng vi rút DTHCP lai của Trung Quốc năm 2021), lưu hành ở 34/34 tỉnh, thành phố (có 336/407 mẫu được xét nghiệm gien, chiếm tỷ lệ gần 83%).
Kháng nguyên của vi rút DTHCP có trong vắc xin
AVAC ASF LIVE
ASFV-G-ΔMGF Strain
NAVET-ASFVAC
ASFV-G-ΔI177L Strain
DACOVAC-ASF2
ASFV-G-ΔI177L/ΔLVR Strain
Tập đoàn Dabaco
4. Bệnh Viêm da nổi cục
Phân tích đoạn gien EEV glycoprotein LSDV126 của vi rút Viêm da nổi cục (VDNC) lưu hành tại Việt Nam cho thấy vi rút này thuộc chủng vi rút Neethling, giống 100% so với vi rút VDNC đã gây các ổ dịch tại Trung Quốc.
Theo khuyến cáo của WOAH, vắc xin phòng bệnh VDNC chứa vi rút VDNC nhược độc chủng Neethling sẽ cho hiệu quả phòng bệnh cao hơn những loại vắc xin dị chủng (Heterologous vaccines).
Kháng nguyên của vi rút VDNC có trong vắc xin
Avac LSD Live
Virus LSD, chủng Neethling
Lumpyvac
Vi rút VDNC nhược độc chủng Neethling
Công ty VETAL ANIMAL HEALTH PRODUCTS S.A, Thổ Nhĩ Kỳ
Mevac LSD
Công ty TNHH Thú y Đông Phương
Cục Chăn nuôi và Thú y cũng đề nghị cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ diễn biến dịch tễ, đặc điểm lưu hành của các loại vi rút, các văn bản hướng dẫn, các khuyến cáo chuyên môn, kịp thời tham mưu cấp có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch và lựa chọn chủng loại vắc xin đảm bảo tính thích ứng cao và hiệu quả bảo hộ cao đối với các chủng vi rút đang lưu hành tại địa phương. Chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch lấy mẫu giám sát sự lưu hành của vi rút CGC, LMLM, VDNC, DTHCP để lựa chọn loại vắc xin và điều chỉnh chiến lược tiêm phòng phù hợp với tình hình thực tiễn. Tổ chức lấy mẫu giám sát, đánh giá đáp ứng miễn dịch sau tiêm phòng để xác định hiệu quả bảo hộ thực tế; trên cơ sở đó kịp thời điều chỉnh quy trình kỹ thuật hoặc khuyến cáo bổ sung nếu cần thiết.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, cung ứng vắc xin thú y chủ động phối hợp với các đơn vị thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y và các cơ quan có thẩm quyền liên quan thường xuyên thực hiện giám sát đánh giá hiệu quả sau tiêm phòng, đánh giá hiệu lực các loại vắc xin; gửi kết quả đến Cục Chăn nuôi và Thú y để có cơ sở xem xét, khuyến cáo lựa chọn, sử dụng các loại vắc xin./.
Khoa học kỹ thuật
Add comment
Theo ông/bà có hài lòng về thời hạn trả kết quả thủ tục hành chính như đã hẹn không (trả trễ hẹn, đúng hẹn, trả trước hẹn) ?
