Ngành chăn nuôi heo hiện nay đang đứng trước nhiều áp lực lớn như dịch bệnh diễn biến phức tạp, chi phí đầu vào tăng cao, yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng chặt chẽ và xu hướng tiêu dùng thực phẩm an toàn, có truy xuất nguồn gốc. Trong bối cảnh đó, mô hình chăn nuôi theo hướng kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là định hướng phát triển tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển bền vững. Ngày 08/5/2026, Chi cục Chăn nuôi và Thú y và Hội Chăn nuôi và Thú y Thành phố Hồ Chí Minh đã có buổi trao đổi làm việc với Ông Phạm Trường Giang, Giám đốc điều hành công ty TNHH Trang Linh để tìm hiểu về mô hình chăn nuôi heo của công ty được tổ chức theo hướng khép kín, kết hợp giữa an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ cao, quản lý môi trường và tái sử dụng phụ phẩm chăn nuôi. Đây là một trong những mô hình tiêu biểu cho cách tiếp cận mới, không xem chất thải chăn nuôi là gánh nặng môi trường, mà xem đó là nguồn tài nguyên đầu vào cho các chuỗi sản phẩm tiếp theo.

Công ty Trang Linh hiện tổ chức chăn nuôi với quy mô lớn, tổng đàn khoảng 3.600 heo nái, 42.000 con heo thịt. Trang trại sử dụng con giống có năng suất cao, kết hợp khẩu phần thức ăn được kiểm soát chặt chẽ, nhằm nâng cao hiệu quả sinh sản, tăng tỷ lệ sống và rút ngắn thời gian nuôi. Điểm nổi bật của mô hình Trang Linh là định hướng đầu tư bài bản vào hạ tầng chuồng trại, kiểm soát tiểu khí hậu, an toàn sinh học và phúc lợi động vật. Trang trại được công nhận là doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đây không chỉ là sự ghi nhận về mặt chính sách mà còn là động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào công nghệ, môi trường và quản trị sản xuất.

Hình 2: Trong chuồng nuôi với thiết kế kết hợp nền chuồng đệm lót sinh học, hệ thống quạt, kiểm soát độ ẩm tối ưu

Một trong những điểm khác biệt quan trọng của Trang Linh là việc áp dụng đệm lót sinh học trên quy mô lớn. Theo Ông Phạm Trường Giang - Giám đốc điều hành công ty TNHH Trang Linh cho biết mô hình đệm lót sinh học đã được triển khai đạt hiệu quả trong thời gian dài và được xem là giải pháp trọng tâm để xử lý chất thải, giảm ô nhiễm và tạo nguồn nguyên liệu cho sản xuất phân bón hữu cơ. Đệm lót sinh học tại trang trại được nghiên cứu tạo từ vỏ trấu kết hợp với hệ vi sinh. Vỏ trấu được lựa chọn vì có cấu trúc cellulose bền, tạo khoảng rỗng giúp vi sinh vật phát triển, đồng thời phù hợp để hấp thu, phân giải chất thải trong quá trình nuôi. Tuy nhiên, để mô hình vận hành hiệu quả, doanh nghiệp phải kiểm soát nghiêm ngặt nhiều yếu tố kỹ thuật như độ ẩm, nhiệt độ, thông gió, mật độ nuôi, cấu trúc nền chuồng và quá trình đảo trộn, thu gom sau mỗi lứa nuôi. Khác với cách làm truyền thống là đào hố sâu để đặt đệm lót, Trang Linh thiết kế nền chuồng theo hướng nâng tầng kỹ thuật: bên dưới có nền bê tông và hệ thống gom nước, bên trên bố trí lớp đệm lót và không gian lưu thông khí. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng úng ẩm, giảm sinh nhiệt trên bề mặt, tạo điều kiện để không khí lưu thông và giúp vật nuôi thích nghi tốt hơn trong chuồng nuôi kín.

Theo nội dung trao đổi, doanh nghiệp cho biết tổng đàn heo thương phẩm gần như không sử dụng kháng sinh trong quá trình nuôi; thuốc thú y chủ yếu tập trung ở heo nái, heo con cai sữa và chương trình vaccine. Nhờ kiểm soát tốt môi trường, con giống, thức ăn, an toàn sinh học và quy trình chăm sóc, chi phí thuốc thú y giảm mạnh so với phương thức chăn nuôi truyền thống. Đây là yếu tố quan trọng để tạo ra sản phẩm heo thương phẩm an toàn, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường và các đơn vị thu mua lớn. Mô hình tuần hoàn tại Trang Linh mang lại nhiều lớp hiệu quả. Thứ nhất, doanh nghiệp giảm áp lực xử lý chất thải, đồng thời tạo thêm nguồn thu từ phân bón hữu cơ. Thứ hai, môi trường chuồng nuôi được kiểm soát tốt hơn, góp phần giảm dịch bệnh, giảm chi phí thuốc thú y và nâng cao tỷ lệ sống. Thứ ba, sản phẩm heo thương phẩm có chất lượng ổn định, đáp ứng yêu cầu của các đối tác lớn.

Trọng tâm của kinh tế tuần hoàn tại Trang Linh là biến phụ phẩm chăn nuôi thành sản phẩm có giá trị. Sau mỗi lứa nuôi, đệm lót sinh học chứa phân, nước tiểu và hệ vi sinh được hệ thống thu gom, xử lý tiếp để sản xuất phân bón hữu cơ. Theo chia sẻ từ doanh nghiệp, khối lượng nguyên liệu sau chăn nuôi có thể đạt hàng trăm tấn mỗi tháng, tạo nguồn đầu vào ổn định cho sản xuất phân bón. Quy trình xử lý phân bón hữu cơ không chỉ dừng lại ở thu gom và ủ đơn giản. Doanh nghiệp phải thực hiện ủ cao nhiệt, kiểm soát nhiệt độ trung tâm khoảng 40-60°C để xử lý mầm bệnh, đồng thời sử dụng các chủng vi sinh có khả năng chịu nhiệt và cố định dinh dưỡng. Trong hệ vi sinh sử dụng cho phân bón với chủng vi sinh được mua từ viện nghiên cứu và có chủng được doanh nghiệp tự nghiên cứu nuôi cấy.

Đây là điểm quan trọng của mô hình tuần hoàn vì nếu xử lý không đúng kỹ thuật, phân heo có thể chứa hàm lượng muối, acid và các yếu tố bất lợi cho đất trồng. Vì vậy, Trang Linh chú trọng việc triệt tiêu các yếu tố có hại, ổn định chất lượng phân bón, hướng tới sử dụng trong vùng trồng dược liệu, cây ăn trái và các sản phẩm nông nghiệp giá trị cao.

Hình 2: Ông Phạm Trường Giang - Giám đốc điều hành công ty TNHH Trang Linh (Bìa phải), Ông cho biết “Trọng tâm của kinh tế tuần hoàn tại Trang Linh là biến phụ phẩm chăn nuôi thành sản phẩm có giá trị”

Theo chia sẻ của Ông Giang, heo thương phẩm của công ty TNHH Trang Linh được đánh giá cao về chất lượng thịt, tỷ lệ phân hạng và khả năng đáp ứng yêu cầu kiểm soát chất lượng. Doanh nghiệp hiện bán một phần sản lượng cho các đơn vị lớn như Masan, trong đó việc kiểm tra chất lượng và các chỉ số sản phẩm được thực hiện nghiêm ngặt. Điểm đáng chú ý là kinh tế tuần hoàn không chỉ tạo hiệu quả môi trường mà còn tạo hiệu quả tài chính. Phân bón hữu cơ từ đệm lót sinh học có thể bù đắp một phần đáng kể chi phí vận hành, trong đó có chi phí nhân công. Đây là minh chứng cho việc bảo vệ môi trường không nhất thiết là gánh nặng chi phí, nếu doanh nghiệp biết tổ chức chuỗi giá trị phù hợp.

Từ thực tiễn Trang Linh, có thể thấy mô hình chăn nuôi tuần hoàn không chỉ phù hợp với các doanh nghiệp lớn, mà còn có giá trị tham khảo cho các trang trại đang tìm kiếm giải pháp xử lý chất thải, giảm ô nhiễm và nâng cao hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, việc nhân rộng cần được thực hiện có chọn lọc, phù hợp với quy mô đất đai, năng lực tài chính, trình độ kỹ thuật và khả năng quản lý của từng cơ sở. Mô hình của Trang Linh không chỉ dừng ở chăn nuôi heo và sản xuất phân bón. Doanh nghiệp đang phát triển chuỗi tuần hoàn mở rộng, trong đó phân bón hữu cơ từ trang trại được sử dụng để phát triển vùng trồng dược liệu, đặc biệt là cây nhàu. Từ vùng trồng này, doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu, sản xuất các sản phẩm chăm sóc sức khỏe như nước ép trái nhàu và các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng.

Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, trong định hướng phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, giảm phát thải và tuần hoàn phụ phẩm, những mô hình thực tế như Trang Linh có thể được xem là điểm tham khảo quan trọng. Đây là cơ sở để xây dựng tài liệu truyền thông, mô hình trình diễn, nội dung tập huấn và các chương trình quan trắc, đánh giá môi trường trong chăn nuôi. Mô hình chăn nuôi heo tuần hoàn tại Công ty Trang Linh cho thấy một hướng đi thực tiễn, trong đó chăn nuôi hiện đại không tách rời bảo vệ môi trường, an toàn sinh học và hiệu quả kinh tế. Bằng việc ứng dụng đệm lót sinh học, xử lý phân bón hữu cơ, phát triển vùng trồng dược liệu, kiểm soát tiểu khí hậu và giảm sử dụng kháng sinh, Trang Linh đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp khép kín, có giá trị gia tăng cao.

Đây không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp chăn nuôi, mà còn là gợi ý quan trọng cho quá trình chuyển đổi xanh của ngành chăn nuôi Việt Nam. Khi phụ phẩm được tái sử dụng đúng cách, chất thải trở thành tài nguyên, môi trường được kiểm soát và sản phẩm đầu ra được nâng cao chất lượng, kinh tế tuần hoàn sẽ trở thành nền tảng cho một nền chăn nuôi bền vững, an toàn và có trách nhiệm hơn./.

Huỳnh Việt Hoài Trung (P. QLCN)