Sáng ngày 25 tháng 3 năm 2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội nghị tổng kết và chuyển giao kết quả hỗ trợ của Dự án An toàn thực phẩm vì sự phát triển (SAFEGRO1) đã được tổ chức, đánh dấu cột mốc quan trọng sau 2 năm triển khai (từ tháng 4 năm 2024 đến tháng 3 năm 2026). Không chỉ tổng kết chặng đường thực hiện, SAFEGRO còn mở ra hướng đi mới cho nông sản Việt trong kỷ nguyên số, hướng tới minh bạch, chuẩn hóa và phát triển bền vững.
SAFEGRO đã chuyển giao thành công 4 mô hình tại Chợ đầu mối Bình Điền, Hợp tác xã Cần Giờ Tương Lai, Hợp tác xã Phú Lộc và Công ty Phong Thúy. Dự án được triển khai theo cách tiếp cận tích hợp “3 trụ cột”:
+ Kỹ thuật: Chuẩn hóa quy trình sản xuất, sơ chế an toàn.
+ Số hóa: Ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc, minh bạch dữ liệu.
+ Hành vi: Thay đổi thói quen ghi chép và nhận thức của người tham gia chuỗi.
Không còn là những giải pháp rời rạc, hệ sinh thái này giúp kiểm soát thực phẩm xuyên suốt từ sản xuất đến tiêu dùng. Dấu ấn đáng chú ý nhất của dự án là hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử minh bạch, tiệm cận tiêu chuẩn GS1 toàn cầu. Người tiêu dùng chỉ cần quét mã QR để kiểm tra toàn bộ hành trình sản phẩm – từ nuôi trồng, thu hoạch đến đóng gói. Việc áp dụng các mã định danh như GLN, GTIN không chỉ nâng cao khả năng truy vết và thu hồi sản phẩm lỗi mà còn đảm bảo kết nối với hệ thống truy xuất quốc gia – nền tảng quan trọng cho xuất khẩu. Toàn bộ hệ thống được thiết kế có tính liên thông, cho phép kết nối dữ liệu và tự kiểm soát thông qua bộ tiêu chí đánh giá theo từng ngành hàng (rau, thủy sản, thịt).
Kết quả cụ thể từ các mô hình:
+ Chợ đầu mối Bình Điền (quy mô chợ sỉ lớn nhất Đông Nam Á): Ứng dụng
nền tảng số trong quản lý dữ liệu, kiểm soát tốt an toàn thực phẩm nguồn hàng
nhập chợ (hàng hóa phức tạp và khối lượng lớn mỗi ngày), hình thành đội ngũ
quản trị chuyên trách.
+ Hợp tác xã Cần Giờ Tương Lai (mô hình đặc thù chuỗi cung ứng nuôi trồng
và chế biến thủy sản): Triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch,
nâng cao tiêu chuẩn an toàn môi trường nước và sản phẩm hướng đến
HACCP/FSSC.
+ Hợp tác xã Phú Lộc (mô hình nông nghiệp quy mô vừa và nhỏ): Hỗ trợ trực tiếp nông dân áp dụng tiêu chuẩn VietGap, áp dụng nhật ký điện tử, minh bạch dữ liệu, kết nối chuỗi cung ứng rau an toàn bền vững ra thị trường.
+ Công ty Phong Thúy (mô hình doanh nghiệp năng động, lớn, hiện đại): Tối ưu hóa quy trình sơ chế, đóng gói và bảo quản, đảm bảo chất lượng đồng đều, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế hệ GFSI.

1 Dự án “An toàn thực phẩm vì sự phát triển” (Dự án SAFEGRO) do Chính phủ Canada viện trợ không hoàn lại triển khai tại Việt Nam từ năm 2020 - 2026. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) là Cơ quan chủ quản Dự án, triển khai với sự phối hợp của Bộ Y tế, Bộ Công thương và các cơ quan liên quan về an toàn thực phẩm tại Việt Nam. Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường là Cơ quan thường trực Dự án

Dự án SAFEGRO không áp dụng một khuôn mẫu cứng nhắc mà có những hỗ trợ giải pháp công nghệ và quy trình quản lý phù hợp với từng quy mô, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả tối ưu từ nông trại đến bàn ăn.

Hình 1. Sản phẩm truy xuất nguồn gốc của dự án SAFEGRO

Kết quả đạt được của dự án SAFEGRO tại Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở những mô hình thí điểm thành công mà còn mở ra một cách tiếp cận mới cho truy xuất nguồn gốc: minh bạch, số hóa và có thể kiểm chứng. Khi niềm tin của người tiêu dùng được xây dựng trên dữ liệu rõ ràng, nông sản Việt không chỉ vững vàng ở thị trường trong nước mà còn tự tin hội nhập thị trường quốc tế.

 Tuy nhiên, dù đạt nhiều kết quả tích cực, việc nhân rộng mô hình vẫn đối mặt với rào cản về chi phí và năng lực số của nông dân nhỏ lẻ. Để duy trì và phát triển, dự án đề xuất: triển khai đồng bộ hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, có chính sách hỗ trợ ưu đãi, kết nối thị trường tiêu thụ cho doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia chuỗi, ưu tiên sử dụng thực phẩm có truy xuất nguồn gốc trong hệ thống công (như trường học, bệnh viện…)

Hình 2. Đại diện 4 mô hình tham gia dự án SAFEGRO nhận kỷ niệm chương

Hành trình phía trước vẫn còn nhiều thách thức, nhưng SAFEGRO đã đặt những viên gạch đầu tiên cho một hệ sinh thái thực phẩm chất lượng, an toàn và bền vững - nơi mỗi sản phẩm đều có “câu chuyện” minh bạch và mỗi lựa chọn của người tiêu dùng đều góp phần định hình một nền nông nghiệp an toàn và bền vững hơn.

Nguyễn Phúc Bảo Phương (P. TYCĐ)